Heb jij ooit gezien hoe een schaap zijn winterwol kwijtraakt? Op de Kesselse Heide kan je daar ieder jaar getuige van zijn. Tijdens het eerste weekend van juni worden Kempische heideschapen voor de nieuwsgierige blikken van het publiek van hun wintervacht ontdaan, terwijl de heide verandert in een levendig feestdecor vol muziek, verhalen en ambachten. Het evenement wordt ieder jaar georganiseerd door de Provinciale Groendomeinen Regio Antwerpen in samenwerking met KEMP vzw, Natuurpunt afdeling De Wielewaal en andere lokale partners. Deze jaarlijkse traditie biedt scheerders, herders, spinners en andere vakmensen de kans om hun ambacht aan een breed publiek te tonen en zo hun kennis en passie door te geven aan toekomstige generaties. Op die manier draagt het Schaapscheerfeest bij aan het borgen van verschillende traditionele ambachten en vormen van vakmanschap.
Schapen scheren
Het Schaapscheerfeest ontstond zo’n vijftien jaar geleden, toen een kleine vaste kudde op de heide geschoren moest worden. “Wat als we daar nu eens een feest van maken?” klonk het. Zo groeide een praktische klus uit tot een jaarlijkse traditie op de Kesselse Heide. Vandaag heeft het gebied geen eigen schapen meer. Om het landschap kort en gezond te houden, verblijft er twee keer per jaar nog wel een kudde Kempische heideschapen van KEMP vzw en Scheperij Kempenland op het domein. Tijdens hun voorjaarsverblijf in mei-juni vindt ook het Schaapscheerfeest plaats, waarbij de schapen worden geschoren. Tussen het scheren door geven de herders en de scheerders uitleg en kan het publiek de eeuwenoude stiel van dichtbij beleven.
Schapen hoeden voor duurzaam natuurbeheer
Natuurliefhebbers kunnen tijdens het evenement aansluiten bij een heidewandeling met de domeinwachter, die vertelt hoe schapen bijdragen aan het onderhoud van het heidelandschap. Al eeuwenlang grazen Kempische heideschapen op de Kesselse Heide en beheren ze het gebied. Door zich te voeden met jonge boompjes en grassen houden ze het landschap open en voorkomen ze dat de specifieke plantengroei overwoekerd raakt. Deze duurzame praktijk draagt bij aan het behoud en de biodiversiteit van het landschap. Tijdens de wandeling ontdekken bezoekers hoe belangrijk deze manier van natuurbeheer is en waarom het zo waardevol is om zowel de kennis als de praktijk ervan levend te houden.
Wolambachten
Het scheren van schapen levert een flinke berg wol op. Vroeger was die wol onmisbaar voor de Vlaamse lakennijverheid en de huisnijverheid, waar men er kleding en ander textiel mee maakte. Vandaag krijgt schapenwol soms een nieuwe bestemming als isolatiemateriaal, maar helaas belandt ze ook vaak bij het afval.
Tijdens het Schaapscheerfeest krijgt de schapenwol een tweede leven dankzij demonstraties van vrijwilligers die oude wolambachten weer tot leven brengen. Je kijkt mee over de schouders van een lokale breikring; je ziet hoe wol wordt gesponnen op een spinnewiel en ontdekt hoe de wol gekleurd wordt met natuurlijke materialen. Zo blijven deze traditionele ambachten levend en worden bezoekers geprikkeld om er later zelf mee aan de slag te gaan, bijvoorbeeld tijdens workshops bij lokale initiatieven zoals WolCollectief Lier.
Ook voor de kinderen is er heel wat te beleven, zoals creatieve knutselworkshops met wol, spelen met heidezand of een magische vertelling die hen meeneemt in de wereld van schapen en natuur.
Natuurpunt De Wielewaal zorgt voor een gezellige Heidebar en een volksmuziekgroep met traditionele instrumenten brengt de juiste sfeer. Als afsluiter keren de geschoren schapen onder begeleiding van de herder terug naar de heide.
Meer info
Locatie: Kesselse Heide, 2560 Nijlen
Datum: Eerste weekend van juni. In 2026 gaat het evenement uitzonderlijk door op zondag 31 mei.
Foto’s en bijdrage: Stella Van Hofstraeten (publieksmedewerker provinciale groendomeinen regio Antwerpen), Doeja Berukof (domeinwachter Kesselse Heide)
Meer weten?
Kesselse Heide
Schaapscheerfeest 2026
Instagram Wolcollectief Lier
KEMP vzw
Het scheren van het Kempische heideschaap
Immaterieel erfgoed leeft en verandert mee met de gemeenschap. Wat je hierboven leest, is hoe deze praktijk er vandaag uitziet, maar tradities blijven groeien en veranderen. Heb jij andere verhalen of aanvullingen? Deel ze gerust met ons.